Dnia 28.05.2026 r. pracownicy Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze, na zaproszenie Pana Zdzisława Gasza, udali się z wizytą do jego domu w Piechowicach, gdzie dokonano podpisania umowy darowizny materiałów archiwalnych stanowiących spuściznę gospodarza oraz przejęto pierwszą część tejże dokumentacji.
Pan Zdzisław Gasz, urodzony w 1937 r., z wykształcenia geograf, jest emerytowanym nauczycielem, a nadal aktywnym działaczem kilku organizacjach społecznych, jak Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, Liga Ochrony Przyrody czy Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych, od których otrzymał najwyższe wyróżnienia za swoje dokonania m.in. na polu edukacji i krajoznawstwa.
W spotkaniu uczestniczył brat Pana Zdzisława – Jan Gasz, także zasłużony dla regionu nauczyciel oraz działacz społeczny, jak również uświetnił je swoją obecnością Pan Józef Nadolny – Przewodniczący Rady Miasta Piechowice.
Podczas bardzo miłej rozmowy przy kawie oraz cieście Pan Zdzisław wspominał swoje dzieciństwo w schronisku pod Baranią Górą (gdzie się urodził), studia, przyjazd w Karkonosze i pierwszą pracę w Piechowicach, jak również uraczył nas kilkoma anegdotami z ogólnopolskich kursów dla przewodników i przodowników turystyki oraz obozami wędrownymi dla młodzieży, jakie przez kilkadziesiąt lat organizował i prowadził.
Pan Zdzisław Gasz oprócz niezliczonych działań i przedsięwzięć, od 1971 r. zajmował się również popularyzacją i edukacją poprzez rozliczne publikacje, których w swoim bogatym dorobku posiada ponad 40 w formie samodzielnych druków. Są to wydawnictwa niezwykle ważne dla regionu jeleniogórskiego oraz dla polskiego ruchu ochrony przyrody i turystyki, stanowiące dziś prawdziwe rarytasy bibliofilskie, unikaty nieosiągalne nawet dla wytrwanych kolekcjonerów. Mają one jednak przede wszystkim ogromy walor dokumentacyjny i poznawczy dla dziejów regionalnych i ogólnopolskich ruchów społecznych. One też stanowią pierwszą część spuścizny Zdzisława Gasza, jaką zdecydował się przekazać do państwowego zasobu archiwalnego.
Podczas spotkania Pan Zdzisław Gasz i kierownik Archiwum Państwowego we Wrocławiu Oddział w Jeleniej Górze Ivo Łaborewicz podpisali stosowną umowę darowizny oraz spis zdawczo-odbiorczy pierwszej partii przejmowanych materiałów, którymi są wspomniane wyżej publikacje. Pozostała część spuścizny, czyli dyplomy i wyróżnienia, fotografie, rękopisy różnych opracowań itd., będą przekazywane przez Pana Zdzisława Gasza stopniowo, w miarę ich porządkowania.
Wyrażając ogromną wdzięczność za ten hojny dar oraz uznanie dla dokonań Pana Zdzisława Gasza, pracownicy Archiwum pożegnali się z Darczyńcą, życząc mu zdrowia i sił do dalszej pracy społecznej, z której nie ma zamiaru rezygnować, wspierając w miarę sił swoją wiedzą i doświadczeniem młodych przyrodników i krajoznawców.
Opracowanie: dr Ivo Łaborewicz
Fotografie: Dagmara Kowalczuk