Archiwum Państwowe we Wrocławiu gościło grupę studentów z Holandii, w skład której wchodziło dwoje Ukraińców, dwoje Polaków, Niemka i Słowaczka, wszyscy mieszkający w tym niderlandzkim państwie. Studentów interesowała odbudowa Wrocławia po zniszczeniach w 1945 r. Okolicznościowy wykład przedstawił dyrektor Janusz Gołaszewski. Niemal symultanicznego przekładu na język angielski podjął się Pan Jakub Nowacki archiwista z Oddziału I Kształtowania Narodowego Zasobu Archiwalnego.
Wykład obejmował przedstawienie Wrocławia jako dużej metropolii, wielkiego ośrodka administracyjnego, gospodarczego oraz węzła kolejowego i drogowego o znaczeniu ponadregionalnym. Kolejny aspekt tej złożonej problematyki, to stan zabudowy i infrastruktury w przeddzień zbliżającej się ofensywy wojsk sowieckich. Kolejny okres to przygotowanie Wrocławia do obrony po ogłoszeniu w sierpniu 1944r. miasta twierdzą (Festung Breslau), co oznaczało obronę do ostatniego żołnierza. Następnie przybliżono zniszczenie miasta w wyniku ostrzału artyleryjskiego, bombardowań lotniczych, ale także wyburzenia setek domów dokonanych przez samych Niemców, w tym całej dzielnicy „naukowej” pod budowę lotniska polowego niemal w środku miasta! Najobszerniej omówiono odbudowę Wrocławia w pierwszych latach po zakończeniu wojny. Przybliżono także sprawę grabieży wyposażenia fabryk, taboru kolejowego, a także muzealiów i archiwaliów przez Armię Czerwoną. Następnie pozyskanie ogromnej ilości cegieł na budowę Nowej Huty i odbudowę Warszawy. Odrębne zagadnienie to exodus ludności niemieckiej i napływ osiedleńców z Polski i reemigrantów z Europy zachodniej. Wykład zilustrowano materiałami archiwalnymi.
Opracowanie: dr Janusz Gołaszewski
Fotografie: Andrzej Grodziński